Ana sayfa / Yazılar ve haberler / Yurt dışı marka ve patent başvurularında devlet destekleri

Yurt dışı marka ve patent başvurularında devlet destekleri

Türkiye'de yerleşik şirketler, yurt dışındaki marka ve patent başvurularının bir kısmı için devlet desteğinden yararlanabilir. Hangi destek neyi kapsar, nereye ve ne zaman başvurulur?

Yazan: Can Çavuş · 28 Ekim 2026 · Teşvikler

Markanızı ya da buluşunuzu yurt dışında korumak bir maliyettir: resmî harçlar, yerel vekil ücretleri, çeviriler. Türkiye'de bu maliyetin bir kısmını karşılayan iki önemli devlet desteği vardır. Biri marka için Ticaret Bakanlığı'nın yurt dışı marka tescil desteği, diğeri patent için TÜBİTAK'ın 1602 Patent Destek Programı'dır.

Bu yazı, iki desteğin resmî kaynaklarda yazan temel kurallarını özetler. Destek tutarları ve şartlar değişebilir; başvurmadan önce güncel metne mutlaka bakın.

Marka: Ticaret Bakanlığı yurt dışı marka tescil desteği

Destek, 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar'ın (Resmî Gazete, 18.08.2022) 4. maddesine ve Ticaret Bakanlığı'nın Yurt Dışı Marka Tescil Desteğine İlişkin Genelgesi'ne (30.06.2025) dayanır.

Kimler yararlanır? Yurt içi marka tescil belgesine sahip şirketler.
Neyi kapsar? Markanın yurt dışında tescili ve korunmasına ilişkin giderler: marka ve patent bürolarının hizmet ve danışmanlık giderleri, markanın o ülkede başkası adına tescilli olup olmadığına ilişkin araştırma ve inceleme giderleri ile tescil ve korumaya ilişkin zorunlu hukuki giderler.
Oran: Giderlerin %50'si. Bakanlığın hedef ülke ve hedef sektör listelerindeki ülke ve sektörler için oran artırılır.
Üst limit: Yıllık bir üst limit vardır ve her takvim yılı başında güncellenir. Güncel tutarı Ticaret Bakanlığı'nın destek üst limitleri sayfasından kontrol edin.
Süre: Bir şirket bu destekten en fazla 4 yıl yararlanabilir.
Kapsam dışı: Marka yenileme giderleri desteklenmez. Ülke menşeini farklı gösteren ifade, sembol veya ülke ve şehir adları kullanılan markaların giderleri de desteklenmez.
Yurt içi tescil şartı: Türkiye'deki tescil ile yurt dışı başvuru aynı şirket adına olmalıdır. Yurt dışı başvurunun yapılmış olması yeterlidir; tescilin çıkması beklenmez. Yurt dışı başvuru Türkiye'deki tescilden önce yapılmışsa, destek başvurusu için tanınan 6 aylık süre içinde Türkiye'deki tescil tamamlanmış olmalıdır.
Nereye ve ne zaman? Ödeme belgesinin tarihinden itibaren 6 ay içinde, şirketin üyesi olduğu ihracatçı birliğine (Genelgede "incelemeci kuruluş") Destek Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden başvurulur.
Ödeme şartı: Desteğe konu ödemeler şirket hesabından, banka kanalıyla yapılmış olmalıdır. Giderler KDV hariç desteklenir; yurt dışında düzenlenen belgeler Bakanlığın o ülkedeki temsilcisinin onayına tabidir.

Pratikte üç noktaya dikkat edin. Birincisi süre: 6 aylık başvuru süresi ödeme belgesinin tarihinden işler, işin bitmesini beklemez. İkincisi belgeler: faturalar, ödeme dekontları ve başvuru belgeleri baştan düzenli tutulursa başvuru kolaylaşır. Üçüncüsü, TURQUALITY gibi başka bir destek programındaki şirketlerin marka giderleri o program kapsamında değerlendirilebilir; hangisinin uygulanacağını başvurmadan önce ihracatçı birliğinize sorun.

Patent: TÜBİTAK 1602 Patent Destek Programı

TÜBİTAK'ın 1602 programında bugün yalnız uluslararası patent başvurularına yönelik destekler açıktır. Ulusal patent başvurularına verilen destek ve ödüller, TÜBİTAK Yönetim Kurulu'nun 3 Ocak 2019 tarihli kararıyla başvuruya kapalıdır.

Uluslararası patent başvuru desteği: PCT kapsamında, kabul ofisi TÜRKPATENT olan uluslararası başvurular için verilir. Talep doğrudan TÜRKPATENT'e yapılır.
Uluslararası patent inceleme raporu desteği: Avrupa (EPO), Japonya (JPO), Kore (KIPO), Çin (CNIPA) veya ABD (USPTO) patent ofislerinde ulusal aşamaya geçilen başvurular için verilir. Talep TÜBİTAK'a yapılır; önce başvuru desteğinin alınmış olması gerekir.
Uluslararası patent ödülü: Bu ofislerden birinde tescil edilen patentler için verilir. Yalnız gerçek kişiler, üniversiteler ve KOBİ ölçeğindeki şirketler başvurabilir.
Kimler yararlanabilir? Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ile Türkiye'de yerleşik şirketler, üniversiteler ve kamu kurumları. Başvuru sahiplerinden biri T.C. vatandaşı değilse destek verilmez.
Yıllık sınır: Bir takvim yılında gerçek kişiler en çok 5, tüzel kişiler en çok 20 patent başvurusu için destek alabilir.
Kapsam dışı: Faydalı model, marka ve coğrafi işaret bu programda desteklenmez; patent vekili ücretleri de desteklenmez.

Başvuruların dönem sınırı yoktur; TÜBİTAK talepleri sürekli alır.

Tasarımlar ne olacak?

Bu iki program tasarım tescilini kapsamaz. Tasarımınızı yurt dışında korumayı planlıyorsanız, başka bir destekten yararlanıp yararlanamayacağınızı dosyanıza göre ayrıca değerlendiririz.

Destekleri başvuru planına baştan katın

Destek, başvuru stratejisinin sonradan eklenen bir parçası olmamalı. Hangi ülkede, hangi yolla (ulusal, bölgesel ya da Madrid) ve hangi sırayla başvuracağınız, hem toplam maliyeti hem de desteğin şartlarını etkiler. Örneğin marka desteği Türkiye'deki tescile bağlıdır; Türkiye başvurunuzun durumu takvimi belirler. Türkiye'deki başvurunuzdan sonra yurt dışına başvurmak için tanınan süre için rüçhan hakkı yazımıza bakın.

Yurt dışı başvurularınızı planlarken bu destekleri de değerlendiririz: hangi giderin desteğe uygun olduğunu, hangi belgelerin saklanması gerektiğini ve sürelerin nasıl işleyeceğini birlikte gözden geçiririz. Destek kararını ilgili kurum verir; bir desteğin onaylanacağını vaat edemeyiz. Başlamak için ücretsiz bir görüşme planlayın ya da başvuru stratejisi görüşmesine bakın.

Sık sorulan sorular

Marka desteğinden yararlanmak için markanın Türkiye'de tescilli olması gerekir mi?

Evet. Destek, yurt içinde tescilli markaların yurt dışında tescili ve korunması içindir. Yurt dışı başvuru Türkiye'deki tescilden önce yapıldıysa, 6 aylık destek başvuru süresi içinde Türkiye'deki tescilin tamamlanmış olması gerekir.

Marka yenileme giderleri desteklenir mi?

Hayır. Genelgeye göre marka yenileme giderleri destek kapsamında değildir.

Yurt içi patent başvurusu için TÜBİTAK desteği var mı?

Bugün yok. Ulusal patent başvurularına verilen destek ve ödüller 2019'dan bu yana başvuruya kapalıdır; uluslararası başvurulara yönelik destekler açıktır.

Destek tutarları nerede yazıyor?

Marka desteğinin yıllık üst limiti her yıl güncellenir ve Ticaret Bakanlığı'nın destek üst limitleri sayfasında yayımlanır. Patent desteğinin tutarları TÜBİTAK'ın 1602 program sayfasındadır.