Kosova'da markalar

Yetkili merci ve sistem

Resmî merci: Sanayi, Girişimcilik ve Ticaret Bakanlığı'na bağlı Sınai Mülkiyet Ajansı / Agjencia për Pronësi Industriale (KIPA / API).

Resmî diller: Arnavutça ve Sırpça.

Sistem: ulusal fikri mülkiyet sistemi.

Uluslararası anlaşmalar

Madrid Sistemi: Üye değildir. Kosova bir WIPO üye devleti değildir; koruma Madrid Protokolü kapsamındaki uluslararası belirtmelerle sağlanamaz ve doğrudan ulusal başvuru gerektirir.

Paris Sözleşmesi: İmzacı değildir. Ancak Paris Sözleşmesi üyesi devletlerdeki ilk başvurulara dayalı rüçhan, ilk rüçhan başvuru tarihinden itibaren 6 ay içinde ulusal hukuk uyarınca tanınır.

Başvuru sahibi ve temsil şartları

Başvuru hakkı: hem gerçek kişiler hem tüzel kişiler (yerli veya yabancı) başvurabilir.

Yabancı başvuru sahipleri için temsil: Kosova'da ikametgâhı veya kayıtlı işletmesi bulunmayan yerleşik olmayan yabancı başvuru sahipleri, KIPA'ya kayıtlı yetkili bir temsilci tarafından temsil edilmelidir.

Vekâletname (POA): gereklidir. Basit imzalı bir Vekâletname kabul edilir; noter onayı veya legalizasyon/apostil gerekmez.

Çevrimiçi hizmetler ve veri tabanı

Elektronik başvuru: Sunumlar ve resmî başvurular doğrudan veya yetkili temsilciler aracılığıyla KIPA ile yönetilir.

Ücretsiz marka araştırma veri tabanı: Kamuya açık sicillere ve resmî vekil dizinlerine KIPA'nın portalı üzerinden ulaşılabilir.

Tescil edilebilir marka türleri

Türler: Sözcükler, logolar, şekil unsurları, 3 boyutlu şekiller/ambalajlar, renk kombinasyonları, sesler ve diğer ayırt edici işaretler. Markalar Kanunu (No. 08/L-075) uyarınca, marka sicilde açıkça gösterilebiliyorsa açık grafik gösterim artık kesin olarak gerekmez.

Yabancı karakterler ve çeviri: Yabancı sözcükler veya Latin olmayan yazılar içeren başvurularda Arnavutçaya veya Sırpçaya transliterasyon ve çeviri bulunmalıdır.

Sınıflandırma çerçevesi

Nice Sınıflandırması: Nice Sınıflandırması'nın yürürlükteki baskısını uygular.

Çok sınıflı başvurular: tek bir başvuruda yapılabilir.

Sınıf başlıkları: Markalar Kanunu uyarınca genel sınıf başlıkları artık kabul edilmemektedir. Belirli mal ve hizmetler açıkça listelenmeli ve tanımlanmalıdır.

İnceleme süreci

İnceleme kapsamı:

Şekli ve mutlak ret nedenleri: KIPA tarafından resen incelenir (ayırt edicilik, tanımlayıcılık, ticari ad niteliği, kötü niyet, korunan bitki çeşitleri/şarap tanımlamaları, kamu düzeni).

Nispi ret nedenleri: KIPA inceleme uzmanlarınca resen, üçüncü kişi itiraz usulleriyle birlikte incelenir.

Ret bildirimine yanıt süreleri: Şekli eksikliklere veya geçici retlere yanıt süreleri genellikle resmî tebliğden itibaren 2 ay (60 gün) olarak belirlenir.

Yayın ve itiraz

İtiraz süresi: Başvurunun resmî fikri mülkiyet bülteninde yayımlanma tarihinden başlayan 3 ay (uzatılamaz).

İtiraz hakkı: Önceki tescilli markaların, daha önceki rüçhanlı derdest başvuruların, ticaret unvanlarının veya tanınmış markaların sahipleri.

Süreler ve hızlandırılmış inceleme

Ortalama süre: Sorunsuz durumlarda başvurudan tescile yaklaşık 9 ila 14 ay.

Hızlandırılmış inceleme: Gerekçeli durumlarda (ör. süregelen ihlal veya acil yasal işlemler) acele ek harcı ödenerek hızlı işlem talep edilebilir.

Resmî harçlar

KIPA'daki resmî yasal harçlar euro (EUR) cinsinden tahakkuk eder:

Başvuru harcı (en çok 3 sınıf): €40.

Ek sınıf harcı (4. sınıftan itibaren): her sınıf için €5.

Tescil ve belge düzenleme harcı (en çok 3 sınıf): €90.

Yenileme harcı (10 yıllık dönem): Tarife çizelgelerine göre standart sürdürme harçları uygulanır.

Süre ve yenileme

Geçerlilik süresi: başvuru tarihinden itibaren hesaplanan 10 yıl.

Yenileme süresi: art arda 10 yıllık dönemler için süresiz yenilenebilir. Yenileme talepleri sona ermeden en fazla 6 ay öncesine kadar yapılabilir.

Ek süre: Geç yenileme için sona ermeden sonra 6 aylık bir ek süre tanınır; gecikme ek harcına (çift harç) tabidir.

Kullanım şartları ve rüçhan sistemi

Rüçhan sistemi: ilk başvuran sistemi.

Kullanmama nedeniyle iptal: Tescilli bir marka, tescilden sonra kesintisiz 5 yıl boyunca Kosova'da gerçek ticari kullanıma konmamışsa kullanmama gerekçesiyle hükümsüz kılınmaya açık hâle gelir.

Kullanım beyanı: Rutin 10 yıllık yenilemeler sırasında dönemsel sürdürme beyanları veya kullanım yeminli beyanları gerekmez.

Tescil sonrası işlemler

Sicile kayıt: Hak devirleri, lisans sözleşmeleri, rehinler ve şirket adı/adresindeki değişiklikler, üçüncü kişilere karşı uygulanabilir olması için KIPA'ya resmen kaydedilmelidir.

Belge şekil şartları: Devirlerin ve lisansların sicile kaydı, taraflarca düzenlenmiş noter onaylı bir sözleşme gerektirir.

Hukuki yollar ve uygulama

İptal ve hükümsüzlük: Kullanmama nedeniyle hükümsüzlük talepleri ile mutlak/nispi hükümsüzlük talepleri KIPA'ya (İtiraz Komisyonu) yapılır veya yetkili hukuk mahkemelerinde açılır.

Gümrük koruması: Marka sahipleri, taklit veya hak ihlali niteliğindeki malları sınırda alıkoymak için Kosova Gümrüğü'ne (Dogana e Kosovës) gümrük sınır gözetimi başvurusu yapabilir.

Ülkeye özgü riskler ve pratik bilgiler

WIPO / Madrid koruması yoktur: Kosova, Madrid Protokolü (WIPO) belirtmeleri kapsamında yer almadığından, "Balkan" bölgesel kapsamı belirten marka sahipleri, markalarını Kosova'da korumak için KIPA'ya ayrı bir doğrudan ulusal başvuru yapmalıdır.

Sınıf başlıkları kabul edilmez: 08/L-075 sayılı Kanun uyarınca başvuru sahipleri artık genel Nice sınıf başlıklarına dayanamaz; kapsam, amaçlanan her mal veya hizmeti açıkça ayrıntılandırmalıdır.

Ekonomik 3 sınıflı temel yapı: Temel başvuru harcı (€40) ve tescil harcı (€90) en çok 3 Nice sınıfını kapsar; bu da çok sınıflı korumayı 3. sınıfa kadar olağanüstü ekonomik kılar.

Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tavsiye veya yönlendirme niteliği taşımaz. Kendi durumunuza uygun, kişiselleştirilmiş ve ayrıntılı bilgi almak için görüşme planlamanızı öneririz.