Yetkili merci
Türkiye'de marka tescili, merkezi Ankara'da bulunan ve halk arasında TÜRKPATENT olarak bilinen Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından yönetilir. Resmî çalışma dili Türkçedir ve sistem ulusaldır.
Uluslararası anlaşmalar
Türkiye, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü'nün (WIPO), Dünya Ticaret Örgütü'nün (WTO) ve Sınai Mülkiyetin Korunmasına İlişkin Paris Sözleşmesi'nin üyesidir. Ayrıca Madrid Protokolü'ne taraftır; uluslararası marka tescillerinde Türkiye belirlenebilir.
Kimler başvurabilir
Ticari veya sınai faaliyette bulunan gerçek kişiler ve tüzel kişiler başvurabilir. Türkiye'de ikametgâhı veya gerçek bir ticari işletmesi bulunmayan yabancı başvuru sahipleri, TÜRKPATENT nezdinde sicile kayıtlı bir marka vekili aracılığıyla işlem yapmalıdır. İmzalı bir vekâletname gerekir; standart elektronik başvuru usullerinde konsolosluk legalizasyonu veya noter onayı aranmaz.
Çevrimiçi başvuru ve araştırma
Elektronik başvurular, belge işlemleri ve veri tabanı araştırmaları TÜRKPATENT'in resmî e-hizmetler portalı üzerinden yapılır. Ulusal marka veri tabanında ön araştırma, kamuya açık araştırma ekranından çevrimiçi ve ücretsiz yapılabilir.
Tescil edilebilir işaret türleri
Markalar; mal veya hizmetleri ayırt edebilen sözcükler, kişi adları, şekiller, harfler, rakamlar, renkler, üç boyutlu şekiller, ambalaj unsurları ve ses markalarından oluşabilir. Latin olmayan karakterler veya yabancı sözcükler için Latin harfleriyle doğru çeviri yazı ve çeviri gerekir.
Sınıflandırma
Türkiye, mal ve hizmetlerin tescilinde uluslararası Nice Sınıflandırması sistemini izler. Çok sınıflı başvurular tam olarak desteklenir; tek bir başvuru birden fazla sınıfı kapsayabilir ve sınıfa özgü harç hesaplamaları uygulanır.
İnceleme
TÜRKPATENT önce başvurunun eksiksiz olup olmadığını şekli olarak inceler, ardından mutlak ret nedenleri (ayırt edicilik eksikliği veya yanıltıcılık gibi) bakımından esas incelemesi yapar. Aynı veya aynı türdeki mal ve hizmetler için önceki bir marka ile aynı ya da ayırt edilemeyecek kadar benzer başvurular da resen reddedilir (SMK m. 5/1-ç). Karıştırılma ihtimali gibi diğer nispi ret nedenleri ise yalnızca yayımdan sonra yapılan itirazla ileri sürülebilir (SMK m. 6). Kurumun eksiklik yazılarına veya ret kararlarına yazılı yanıt için genellikle 2 aylık yasal süre tanınır.
Yayın ve itiraz
İncelemeyi başarıyla geçen başvurular resmî Türk Marka Bülteni'nde yayımlanır. İlgili her üçüncü kişi, yayım tarihinden itibaren 2 aylık katı yasal süre içinde markanın tesciline karşı resmî bir itiraz bildirimi sunabilir.
Süreler
İtirazsız standart bir marka başvurusu, ilk elektronik başvurudan nihai tescil belgesinin düzenlenmesine ortalama 6 ila 10 ay sürer. Üçüncü kişi itirazı olursa süreler 12–18 aya uzayabilir.
Resmî harçlar
Resmî devlet harçları Türk Lirası (TRY / ₺) cinsindendir ve başvuru ile nihai tescil aşamalarına göre yapılandırılmıştır:
- Başvuru harcı: Sınıf başına temel harç (ör. ilk sınıf için yaklaşık ₺2.820; her ek sınıf için karşılık gelen artan harçlar).
- Tescil ve belge düzenleme harcı: İtiraz süresinin ardından kabulde ödenmesi gereken sabit bir harç (yaklaşık ₺7.010).
Koruma süresi ve yenileme
Marka koruması, doğrudan resmî başvuru tarihinden itibaren 10 yıl geçerlidir. Tescil, sona ermeden önceki son 6 ay içinde yenileme talebi sunularak art arda 10 yıllık dönemler için süresiz yenilenebilir; ek harçlara tabi 6 aylık bir geç yenileme ek süresiyle desteklenir.
Kullanım şartları
Tescilli bir marka, tescilden itibaren kesintisiz 5 yıl boyunca Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmazsa kısmen veya tamamen iptal edilebilir; kullanmama nedeniyle iptal talepleri TÜRKPATENT'e yapılır. Türkiye'de ilk başvuru ilkesi uygulanır.
Tescil sonrası işlemler
Tescil sonrası değişiklikler —devirler, lisans sözleşmeleri, tescil sahibinin adındaki veya adresindeki değişiklikler dahil— tam hukuki geçerliliği ve üçüncü kişilere karşı uygulanabilirliği sağlamak için TÜRKPATENT'e resmen kaydedilmelidir.
Hukuki yollar
Hukuki yollar arasında TÜRKPATENT nezdinde itiraz ve iptal işlemleri ile Kurum kararlarına karşı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'na itiraz; Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerinde tecavüzün durdurulması, tazminat ve haksız rekabet davaları ve taklit ürün ithalatını durdurmak için gümrük idarelerine yapılan koruma başvuruları yer alır.
Ülkeye özgü riskler ve pratik notlar
Nispi ret nedenlerinin çoğu yalnızca yayımdan sonra yapılan itirazla ileri sürülebildiği için başvuru öncesinde kapsamlı bir ön araştırma yapmak ve Marka Bülteni'ni düzenli olarak izlemek, Türkiye'de riski azaltmanın temel yollarıdır. Yabancı başvuru sahipleri ayrıca Türkiye'de yerleşik bir vekil görevlendirmek zorundadır.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tavsiye veya yönlendirme niteliği taşımaz. Kendi durumunuza uygun, kişiselleştirilmiş ve ayrıntılı bilgi almak için görüşme planlamanızı öneririz.
Burada bir başvuru mu gerekiyor?
Bize adı ve neyi kapsadığını söyleyin. Hiçbir şey başvurulmadan önce, ayrı gösterilen resmî harcı ve hizmet bedelimizi bildiririz.